Pessac’h - Pask : er vloavezh 30, un darvoud digredus e Jeruzalem !

-- Culture --

Chronique
Par J-L Le Floc'h

Publié le 10/04/20 18:54 -- mis à jour le 13/04/20 07:48

A-raok lenn :

. Danvez ar pennad

Da gentañ-penn, dav eo kompren ez eus daou dra disheñvel :

. lenn un destenn hag a zeu deus ar Bibl (ne vern e vefe an Testamant kozh pe an Testamant nevez) a zo lenn !

. en em lec’hiañ er feiz pe mont er feiz zo un dra all.

Soñjit’ta en André Chouraki (+2007), bet ez-maer Jeruzalem, anezhañ un den Juzev ha troet gantañ ar pevar Aviel e galleg diwar an hebraeg war-eeün.

Ha setu perak e vez embannet ar pennad-mañ e rummad Sevenadur / Culture. Da bep hini d’ober e soñj.

. Brezhoneg

Aketus on bet o toujañ d'an doare-skrivañ (1930-1931) disheñvelig un tammig bihan (da skouer: d'eoc'h evit deoc'h) diouzh hon doareoù-skrivañ a-vremañ. Brav eo ar yezh ivez hag aes da lenn.

Setu tammoù an destenn liammet ouzh an darvoudoù hag ouzh al liñsel (hag a vo diskouezet bremaik e Torino). Gwelout titl al levr a zeu an destenn deusoutañ, e traoñ ar pennad.

Testenn e brezhoneg

.../...

Bez’ e oa eun den pinvidik, hanvet Josef, eus ar C’huzul-Braz, den eün ha mat n’e ndoa ket kemeret perz e menoziou nag en oberou ar re-all. Eus Arimari e oa, eu gêr eus ar Jude, hag hen ivez a c’hortoze Rouantelez doue ; rak diskibl e oa da Jezuz, met e-kuz, dre aon rak ar Juzevien. D’an abardaez, ez eas dispont da gaout Pilad, hag e c’houlennas korf Jezuz, Pilad a voe souezet o klevout e oamarvet ken buan ; ha goude beza galet ar c’habiten, e c’houlennas outan ha marvet e oa a-benn neuze. Ha war respont ar c’habiten, e roas ar c’horf da Jozef.

Heman, prenet gantañ eul linsel wenn, a zeueas hag a zistagas korf Jezus diouz ar groaz. Nikodem, an hini a oa deuet a-raok da gaout Jezuz e-pad an noz, a zeuas ivez, gantan war-dro kant lur mirh hag aloes mesket. Kemer a rejont eta korf Jezuz, hag e lakjont en-dro d’ezan al linsel gant al louzou-c’houez-vat, evel m’eman ar c’hiz gant ar Juzevien da sebelia.

.../...

Azezet dirak ar bez, Mari-Madalen hag ar merc’hed deut eus ar Galile gant Jezuz, a selle penaos e oa diskennet ar c’horf er bez. Distrei a rejont evit prepari louzoù-c’hwez-vat. Hag e-pad deiz ar Sabad e chomjont da ehana, hervez al Lezenn.

pajennad 638-639

.../...

Mintin mat, e-pad ma oa tenval c’hoaz, Mari-Madalen, Janed, Mari, mam Jakez, Salome ha merc’hed all a zeuas d’ar bez, ganto al louzou-c’houez-vat o doa preparet. Hag e-pad an hent e lavarent etrezo : « Piou a ruilho diwar hon hent ar maen a zo o stanka ar bez ? » Ha goude beza sellet, e weljont ar maen ruilhet a-gostez. Eur maen bras-meurbet e oa. Aet ar bez, ne gavjont ket korf Jezuz an Aotrou. Ha Mari-Madalen a redas da gaout Per hag an diskibl all, an hini a oa karet gant Jezuz (da lavarout eo sant Yann), hag a lavaras d’ezo : « Kaset o deus an Aotrou kuit eus ar bez, ha n’ouzomp ket e-pelec’h o deus e laket ».

Hogen, evel ma chome ar merc’hed souezet, setu m’en em ziskouezas en o sav dirazo daou zen, eur vantell skedus ganto. Evel ma oant spontet-holl ha ma troent o fenn ouz an douar, an daou zen-se a lavaras d’ezo : « Perak a klaskit e-touez ar re varo an hini a zo beo ? N’eman ket aman ; setu aman ar bez e-lec’h ma oa bet laket. Resusitet eo, evel m’en doa lavaret d’eoc’h a-raok, p’edo c’hoaz er Galile. Met it, lavarit d’e ziskibien ha da Ber eman en ho raok er Galile. Eno e weloc’h anezan, evel m’en deus lavaret d’eoc’h ». Neuze ez ejont er-maez eus ar bez, hag en em lakjont da dec’hout, rak krena a raent gant ar spont.

pajennad 649-650

O veza klevet Mari-Madalen o lavarout d’ezo na oa mui korf Jezuz er bez, Per hag an diskibl all (da lavarout eo sant Yann) a yeas er-maez eus an ti e-lec’h m’edont hag a gemeras hent ar bez.

O-daou e redent asamblez, met an diskibl all a redas buanoc’h eget Per hag en em gavas da genta. Hag o plega e benn, e welas al lien-sebelia war an douar. Met ne deas ket er bez. Simon, a zeue war-lerc’h, a zigouezas d’e dro hag a yeas e-barz ar bez. Hag e welas al linsel war an douar, hag al lienenn a oa bet laket war ar penn, nann gant al linsel, met rodellet ha taolet a-gostez (1). An diskibl all, a oa en em gavet da genta, a yeas neuze er bez ivez, hag e welas, hag e kredas. Hogen, ne gomprenent ket c’hoaz ar Skritur-Sakr, a verke e tlee resusita eus a-douez ar re varo. Distrei a rejont eta d’ar gêr, souezet-bras gant ar pez a oa c’hoarvezet.

pajennad 653

.../...

Hogen, e-pad ma komze an diskibien etrezo evel-se, an noriou serret gant aon rak ar Juzevien, Jezuz en em ziskouezas en o c’hreiz hag a lavaras d’ezo : « Ar peoc’h ra vo ganeoc’h ! Me eo, n’ho pet ket aon. » Met i, strafuilhet ha spontet, a gave d’ezo gwelout eun teuz (1). Hag e lavaras d’ezo : « Perak oc’h strafuilhet ? Perak ez eus disfizians en ho kalonou ? Sellit ouz va daouarn hag ouz va zreid, me eo e gwirionez. Dournatit ha gwelit. Eun teuz n’en deus a gig nag a eskern, evel m’am eus-me ». Ha goude beza komzet evel-se, e tiskouezas d’ezo e zaouarn hag e dreid hag e gostez. O veza na gredent ket c’hoaz ha ma oant souezet, ken bras e oa o joa, e lavaras d’ezo : « Hag eun dra bennak hoc’h eus aman da zebri ? ». Kinnig a rejont d’ezan eun tamm pesk rostet hag eun nebeudig mel. Debri a reas dirazo, hag e kemeras ar pez a chome da rei d’ezo.

(1) teuz : fantôme, e galleg

pajennad 660-661

Titl al levr

Buhez H.S Jezuz-Krist hervez ar pevar aviel laket en unan. Gant an Ao UGUEN, chaloni a enor, Person Plougastel-Daoulaz ha da heul kenteliou gant an Tad EUJEN, misioner kapusin.

Nihil obstat Kemper, 18 Genver 1930, Imprimatur Gwened 29 Mezeven 1930). Embannet gant « Kenteliou Sant Fransez », Lorient. Echuet moula d’ar 24 a viz Gouere 1930. 756 pajennad, taolenn ouzhpenn.

.(1) diwar Yann 20,7 taolet a-gostez / en ul lec'h a gostez / rollet a-gostez / pleget en ul lec'h a-du .Setu peder droidigezh e brezhoneg hag a zo iskis. Memestra eo evit kazi an holl troidigezhioù e galleg. Mes setu, war ar poent-resis-se, petra a lâr ar Seurez Jeanne d'Arc (+) e-barzh he droidigezh deknikel: Et le tissu qui était sur sa tête n'est pas à plat avec les linges, mais enroulé, lui, en place. Hag hi da zisplegañ dre un notenn: Le long drap qui enveloppait le corps, dessus et dessous, est resté là à plat, mais le tissu enroulé autour de la tête, lui, est resté enroulé à sa place à l'intérieur du drap, et non à plat. On peut penser que peu de textes donnent aussi directement le regard du témoin oculaire. in Les Evangiles, les quatre, Desclée de Brouwer, 1992, pajennad 581. Reiñ a ra da gompren mat ar Seurez Jeanne d'Arc petra en deus gwelet Sant Yann, evit gwir. Ret e vo kaout soñj eus ar poentig-se, pouezus-kenañ, pa vo prederiet diwar al liñsel hag an adsav-da-vev.

Evit gouzout hirroc’h :

. André Chouraki

. evit kaout titouroù istorel resis, lenn Bargil Pixner (+2002), anezhañ Alaman, bet manac’h (OSB) hag henoniour / arkeologour e Douar Zantel. E levr : Avec Jésus à Jérusalem, Corazin éditeur 1996, édition française, a c’heller kavout evit prenañ (c’hoazh?) e manati Abu-Gosh (Izraël).

. Mireille Hadas-Lebel, professeur émérite d'histoire des religions (La Sorbonne). MOOC 2016 «Rome Jérusalem» ( vidéo youtube)

He levrioù e rummad «présences du Judaïsme» (Albin-Michel). Da skouer:

. L'hébreu: 3000 d'histoire, ISBN 2-226-05865-6, diwar an hebraeg, istor ar yezh betek an amzer a-vremañ.

. Massada, histoire et symbole, ISBN 978-2-226-07682-3, diwar ar stourm skrijus (+73) a-enep ar Romaned eus ur greñvlec'h vrudet-tre

Mireille Hadas-Lebel a conçu la collection «présences du Judaïsme» comme le «Que-sais-je» de la culture juive. Incontournable, donc. Ses ouvrages sont synthétiques, clairs, faciles à lire. Mireille est également très claire et agréable à écouter comme conférencière. Par exemple, dans le cadre de l'AJCF (association Amitiés Judéo-Chrétiennes de France).

. Emile Shoufani, Ao Person eus Nazaret. Hemañ arab, melkit, galleger, dezhañ kalz a vrud vat en e vro. E gêr-stur: «Si tu veux la paix, prépare la paix». Atersadenn (France-Culture, 2019). Atersadenn (KTO, 2009 vidéo 5mn) Plijus ha fromus ivez eo selaou outañ. Dedennus e c'hellfe bezañ evit ar re zo e karg ar skolioù vrezhonek. Levrioù gantañ ivez. Da skouer:

. Voyage en Galilée (skeudennoù Hana Isachar), ISBN 9 782226 111449 Albin Michel Talvoudus kement evit an destenn hag ar fotoioù. Evit ar re zo bet e Galile pe a zo o huñvreal mont eno, pe ne c'hellint ket mont eno. Priz: dek euro.

. film (France TV) «Manuscrits de la Mer Morte» (et Massada), betek 16vet a viz mae 2020 (92 mn), archéologie et histoire antique / henoniezh hag istor henamzerel, replay

Pessah / Pessac'h (Yuzeviezh)

. atalier Tenou'alive (30 vunutenn) kinniget gant Rabbin Delphine Horvilleur

«Et si on sortait d'Egype?» (31 a viz Meurzh 2020). notenn: etre munutenn 11 ha munutenn 15, e vez añv eus ar virus, dre vraz.

Pask hag al Liñsel (Kristeniezh)

. The Shroud, atersadenn of Barrie Schwortz (Official Documenting Photographer for the Shroud of Turin), video (saozneg), 56 munutenn , 2013

. Liñsel Torino (Linceul/Shroud/Sindone), vidéo (e galleg), 46 munutenn. «Le Linceul et la Résurrection» (description et argumentaire / deskrivadur hag arguzennoù)

. Torino, 11vet a viz Ebrel 2020, diskouezadeg ispisial eus al Liñsel (video youtube 35 mn, troidigezh e galleg dre ar chadenn KTO)

Gerioù :

Amzer-Fask (a-wechoù Amzer-Bask). An devezioù a-raok gouel Fask :

. Ar Yaou Gamb-Lid Jeudi Saint

. Gwener ar Groaz Vendredi Saint

. Noz Fask veillée pascale

. Sul Fask dimanche de Pâques

. Pessah (distaget Pessac’h, añv ar gouel e sevenadur pe liderezh ar Juzevien)

. Pask, añv ar gouel e sevenadur pe liderezh ar Gristenien. Jezuz e ziskibien gantañ a oa oc’h ober war-dro pred ar Seder (Pessac’h), pa voe ouzhpennet gantañ komzou (Mz 26,27 ; Mk 14,24, 1 Kor 11, 24-25) an overenn gentañ. E mare Jezuz-Krist e oa daou zeiziadur disheñvelig: hini an Templ (Farizianed, Saduseaned) gant an heol, hini an Essenianed, gant al Loar (gwelout Bargil Pixner, pajennad 73-74, h.a., ivez dibenn al levr). Deiziadurioù a hirio: Koulzad Pessac'h (gouel juzev), koulzad Pask (e deiziadur Roma) pe c'hoazh koulzad Pask evit ilizoù ar Reter (ortodoks) a cheñch a vloaz da vloaz. A wechoù, evel e 2020, emaint tostik-tost pe er memes devezhioù.

Alies a-walc'h pa vez nevezenti evit ar yezh e kinnig ar brezhoneg meur a c'hêr nevez. Setu skouerennoù :

. Prantad-klozañ période de confinement

. Kraouiañ confiner

. Chom er gêr rester chez soi.

MAJ 19/04/2020 notennoù e traoñ ar pennad

MAJ 14/04/2020 kaier fotoioù (Negev, Massada, Galile, Samari, Jeruzalem, Tel-Aviv)

MAJ 11/04/2020 notennoù e traoñ ar pennad

Voir aussi :
mailbox imprimer
"Brav eo skrivañ, diaesoc'h eo lenn" ! "An daoulagad eo a zo ar gwellañ benveg-poltriji, rak dre ur sell eo e c'heller diskoachañ an imachoù tro-war-dro"! Paotr bet klevet gantañ ar yezh e-pad e vugaleaj. Bet o labourat war zachennad stlennegel. Skrivet gantañ pennadoù e galleg hag e brezhoneg. Bremañ o vevañ e bro-gKerne.

Vos commentaires :

ANTI-SPAM : Combien font 8 multiplié par 9 ?
Note : Ce lieu est un lieu de débat. Les attaques personnelles ne sont pas autorisées. Le trolling est interdit. Les lois contre le racisme, le sexisme, et la diffamation doivent être respectées. Les pseudos sont tolérés mais ne sont pas encouragés. Par contre l'utilisation d'anonymiseurs pour modifier votre numéro ip entrainera la suspension de vos commentaires.