Nedeleg laouen !

-- Culture --

Chronique
Par J-L Le Floc'h

Publié le 24/12/20 23:23 -- mis à jour le 24/12/20 23:23

Souezus a-walc’h ? Goude meur a zeveziadoù a c’hlav rust ha pegus e Breizh, setu an oabl glas-glan adarre. Rik evit Nedeleg ! Ispisial-kenañ eo bet ar bloaz-mañ rak ar gurunenn-virus...Ra vo laouen d’an holl noz Nedeleg.

Menneget ho peus ? N’eus ket pell zo c’hoaz ne veze añv, e dibenn ar vloavezh, nemet eus... « Gouelioù ». Peseurt gouelioù ? den ne ouie ket ken ! Bremañ e c’heller klevout an añv a « Nedeleg » o tont en-dro (er mediaoù, da skwer) adarre…Ha ma vefe an amzer o cheñch didrouz-kaer?

Sellit ouzh an daolenn mil-vrudet miret e mirdi arzoù-kaer Roazhon. N’eus sinadur ebet outi.

Istor divoutin un daolenn dianavezet he livour

E naontekvet kantved e veze roet anv aozer al livadur dispar-se, war a veze greded, d’ar Vreudeur Le Nain. En ugentved kantved setu eñ adroet da Georges de La Tour, ur mestr-livour a vro Loren. Abaoe ar penn-kentañ (war-dro 1645…) e veze anavezet an daolenn-mañ evel « ar Ganedigezh », mes n'eus ket re bell ez eo deuet da vezañ «an hini Nevez-c’hanet ». Perak ? Abegoù zo. Ha sklaer-sklaer emaint?...Daoust hag e vez direnket hon pennoù-braz a-vremañ (pe ul lodenn anezhe, d’an nebeutañ) gant an anv a « Nedeleg », pe al lec’h a Vetlehem (d'ar poent-se e oa e bro Jude / hirio emañ e tachennadoù palestinian) ? Daoust hag e vez direnket hon bed gant un donedigezh dibar, c'hoarvezet daou vil vloaz zo, gortozet abaoe rummadoù ha rummadoù (hervez ar Bibl hebraek)?

Sell a-vremañ ha goulennoù a-viskoazh

Un toullad bloavezhioù zo am eus-me gwelet an daolenn-mañ. Ma unan-penn e oan dirazhi hag e felle din kompren perak e oa ken brav ha ken brudet. Sellet am eus pizh ha sioulik outi, e-pad ur prantad. War-eeun, a-dost. Ha goustadik ez eo deuet din ur mennozh. An daolenn-mañ, sklaer-teñval he doare, a zo evel un imach eus an daou damm eus ar Bibl: an eil o vezañ an Testamant kozh, egile o vezañ an Testamant nevez. A-hend-all c’hoazh...an div dudenn a c'hellfe bezañ (evit al livour? evit ar weladenner-mirdi?) : Santez Anna hag ar Werc’hez Vari. Setu un alc’hwez. Ne lâran ket ez eo an hini nemeti. Tud zo ne welint ket-se, bez e welint traoù all...(sell ouzh liammoù e-traon ar pennad). Tud zo ivez ha ne fell ket dezho klevout an anv a Nedeleg...

Un Doue, n’eus ket anezhañ a vez klevet ingal dre hon mediaoù pe pennoù-braz zo. Mes ar re-se, daoust dezhe bezañ dedennus war poent pe boent, ne gomprenont ket petra eo ar Feiz gristen. Ne gomprenont ket petra a lâr ar Bibl pe an Aviel. Evel tud dall en ur bed dall emaint (pa soñjan, un daolenn brudet all a teu em fenn: Parabolenn an dud dall gant Pieter Breughel ar c'hozh, 1568)...War zigarez emañ skiantel pe prederiel pe psikologel o zro-spered, e soñj dezhe mod-se. Mes e-touez an dud a Feiz ivez ez eus tud a zo o zro-spered skiantel, prederiel, psikologel, ha me oar…Neuze….

Petra eo Nedeleg?

Neuze, petra eo Nedeleg ? Setu petra a lavar Job an Irien (beleg, rener kreizenn ar Minihi Levenez, Penn-ar-Bed) , e-barzh pajennad Spered ar vro, embannet e kazetenn An Delegram (d'an 24vet a viz Kerzu 2020):

« .../...Evit ar Gristenien, ar mousig-se eo mab Doue. .../...Aze eo sklaer e buhez an dud, ma tegemeront Nedeleg da vat, e c’hell bezañ ur cheñchamant. N’omp ket kollet da viken ! Unan bennak a zo ‘tont d’hor sikour, da reiñ kalon deomp da gaout mennozhioù da wellaat ar bed-mañ .Esperañs zo da gaout ! » Ha pelloc’hig : « Ma’m bije un dra da lavaret d’ar yaouankiz a-vremañ eo an dra-se : arabat deoc’h kaout aon deus an amzer da zont, rak c’hwi a vo e-karg anezhi .../… Arabat koll kalon rak ar bed da zont a c’hell bezañ kaer ! ». (pennad gant Dewi Siberil.)

Setu, « Nedeleg laouen » d'an holl ! Forzh piv ha forzh pelec'h e vefent... Pep hini a zo dezhañ/dezhi e/he steredenn gevrinus…

Evit gouzout hirroc’h

. pennad « Le nouveau-né » de La Tour,« premier vrai bébé de l’histoire de la peinture». Istor ha dielfennañ an daolenn.

. video « Naissance ou Nativité ? » frère Grégoire Laurent-Huyghues-Beaufond (Lyon) . Dielfennañ resis: perak ez eo un daolenn dispar....

. Aviel Da geñver darvoud istorel Nedeleg: testenn e brezhoneg (doare-skrivañ Brest) embannadur 1982, lec’hienn eskopti Kemper.

. kronikenn Kronikenn Nedeleg (Job) bzg/glg, lec’hienn eskopti Kemper.

Gerioù

. sklaer-teñval: un doare livañ, brav ha diaes, a lakaa al luc'h o c'hoari gant an deñvalijenn (clair-obscur, e galleg)

. Testamant kozh / Testamant kentañ : lodenn en hebraeg skrivet gant ar Juzevien, lakaet e gresianeg diwezhatoc'h evit Juzevien kêr Aleksandri.

. Testamant nevez : lodenn e gresianeg (a-wechoù en arameeg) kompozet (dre gomz da gentañ) ha skrivet gant ar Gristenien

. Nedeleg : un darvoud istorel deuet da vezañ ur gouel lidet. Pegoulz ? Ne vez ket anavezet resis nag ar vloavezh (etre -4 ha -7 ?), nag an devezh (?). Pelec’h ? E Betlehem (kredapl-braz ez eo bet savet ar vazilikenn a-vremañ a-us al lec’h resis, a-hed kantvejoù kentañ).

MAJ: 2020/12/26 peurechuet an destenn. Ma chomfe faziou, e vefe degemeret mat gant an aozer e vefent menneget gant Yann Lenner...

Voir aussi :
mailbox imprimer
"Brav eo skrivañ, diaesoc'h eo lenn" ! "An daoulagad eo a zo ar gwellañ benveg-poltriji, rak dre ur sell eo e c'heller diskoachañ an imachoù tro-war-dro"! Paotr bet klevet gantañ ar yezh e-pad e vugaleaj. Bet o labourat war zachennad stlennegel. Skrivet gantañ pennadoù e galleg hag e brezhoneg. Bremañ o vevañ e bro-gKerne.

Vos commentaires :

Pennanec'h
Vendredi 25 décembre 2020

Bemdez ez eus tu da dreiñ e spered war-zu Doue en ur lenn ur pennadig bemdez : (voir le site)

ANTI-SPAM : Combien font 4 multiplié par 8 ?
Note : Ce lieu est un lieu de débat. Les attaques personnelles ne sont pas autorisées. Le trolling est interdit. Les lois contre le racisme, le sexisme, et la diffamation doivent être respectées. Les pseudos sont tolérés mais ne sont pas encouragés. Par contre l'utilisation d'anonymiseurs pour modifier votre numéro ip entrainera la suspension de vos commentaires.