War-lerc’h Pariz : kenderc’hel holl asambles

-- Langues de Bretagne --

Brav e oe ar vanifestadeg savet e Pariz d’an 30vet a viz Du 2019, a-zivout «ar yezhoù rannvroel ». Ur gwir darvoud eo bet.

Daou viz hanter evit prepariñ, 600 a dud ha 37 kevredigezh bodet.

Divizet e oa bet sevel ar vanifestadeg anvet « evit ma vevo hon yezhoù » e penn-kentañ miz gwengolo tremenet. Ha setu, d’an 30vet vintin a viz du 2019,…erruet tost da 600 den ha 37 kevredigezh dirak bazilikenn Santez Klotilda /Sainte Clotilde (Pariz VII arondisamant). Amañ emañ koun bro-C’hall dre e oa Sz Klotilda gwreg da Glovis (V°vet kantved), amañ emañ ar galloud politikel a-vremañ dre e chom ministrerezh an Deskadurezh nepell diouzh ar blasenn...

Disheñvelik eo ar wech-mañ.

Ma z’eo kustumet ar Vretoned da vanifestiñ evit difenn ar Brezhoneg, er wech-mañ e vo ouzhpenn ar Gwenn-ha-Du gwelet er straed, er wech-mañ e vo bannieloù eus an holl dachennoù - pell a-walc’h diouzh Pariz - ma vez implijet yezhoù rannvroel enne : Breizh avat, mes ivez Korsika, Okitania, bro Katalonia (hanternoz), bro Euskadi (hanternoz), Elzas, bro Flandrez (kreisteiz), ha me oar…A-unan holl.

Ouzhpenn adaozadur ar vachelouriezh,...

N’eo ket adaozadur ar vachelouriezh nemetken en deus roet lañs da gounnar e bed ar c’helenn, pe hini ar c’hevredigezhioù sevenadurel, hag en holl dud a zo tomm o c’halon ouzh o bro. Ar vanifestadeg-se zo bet aozet rak stad hon yezhoù e-pep lec’h (er c’hwech-kogn). Ma z’int lakaet en arvar (hervez diskleriadur an UNESCO) ez eo, da gentañ-penn, rak politikerezh bro-Frañs en o enep abaoe pell pell ! Un afer istorel war an hir dermen eo.

Ret eo digeriñ hon bed a-vremañ da ziorren ar yezhoù rannvroel..hag o degemer.

Pazioù vihan zo bet graet a-hed ar bloavezhioù, war zachenn ar Gwir (Bonreizh, Diell europeek diwar ar yezhoù). Mes, digant ar gouarnamant, digant ar reoù skoachet e penn ar sistem melestradurel, n’eus polontez bolitikel ebet, n’eus efedusted ebet. Pal ar vanifestadeg eo sachañ evezh ha bountañ war ar pep pouezusañ: al lezenn koulz hag an ober dre skolioù evit kregiñ. Goulenn digant ar familhoù evit o bugale a vez meneget, e Breizh evel ma ouzer mat. Muioc’h-mui war a lavarer.

Ret eo digeriñ hon bed a-vremañ da ziorren ar yezhoù rannvroel, setu ar pezh a fell d’an holl.

Emgav war ar blasenn

Diwar ur mennozh eus Renan Kerbiquet (kevredigezh Kelennomp ) eo ez eo bet savet un « dying» (ur seurt pezh-c’hoari didrouz ha foran, evit ar vediaoù. E brezhoneg: ur c’hoari-mervel? E galleg : ger ebet evit-se ?!) gant un dornad a vanifesterien, dindan falc’h (falc’h-kartoñs, amañ!) an Ankoù gwisket e du, un tog breton war e benn dezhañ. Ma’z eo an dudenn vojennel anavezet-mat e Breizh, e vo anavezet a-bell dre ar rouejoù sokial a-benn bremañ…Rak filmoù ha fotoioù zo bet dre bellgomzerioù hezoug, me lâr deoc’h!

Pemp den resevet er ministrerezh.

Goude-se, an dibunadeg war-zu ar ministrerezh a-hed ar straed nemeti a oa bet aozet (stanket ar penn-all, a-benn ar fin, gant an archerien). Dav eo lârout n’eo ket bet sklaer-sklaer ar pezh zo bet lavaret digant servijoù ar stad da geñver aozadur ar vanifestadeg, a-zivout meur a boent.

Bremañ, e-penn an dibunadeg, daou zilennad: François Alfonsi (Korsika), kannad europeek, Paul Molac (Breizh), kannad (4vet pastell-vro ar Morbihan). Resevet e vezont, gante tri den all eus bed ar c’hevredigezhioù (Elzas, Okitania, Katalonia). Evit Euskadi, n’eus ket bet, ma m‘eus klevet mat. Rak, a-du e oa ar ministrerezh, evit reseviñ pemp den nemetken. Rik. Ar wech kentañ eo e vez degemeret un dornad dud digant ar ministrerezh, war ar yezhoù rannvroel.

Peseurt disorc’h ?. «N’am eus netra da lâret diwar ar pezh en deus lâret ar ministr, rak e gwirionez n’en deus lâret tra ebet » (Paul Molac, e brezhoneg). Dipitus ? N’eo ket echu.

Un taol grenn dirak ha gant ar vanifesterien.

Un taol grenn zo bet savet e-pad ul lodenn eus an abardaezh, e-barzh ur sal feurmet er c’harter.

Da gentañ evit eskemm diwar skiant-prennet an devezh. Setu ur bokedig frazennoù (e galleg), klevet eno :

Frazennoù (e galleg)

.

. « le combat pour les langues régionales n’est pas encore totalement légitimé dans la tête des élus » (Paul Molac)

. « on a cassé un peu le mur médiatique » (François Alfonsi) .

. « continuer à être ensemble » (Stéphanie Stoll, prezidantez Diwan)

. « créer un rapport de force, ne pas rester dans l’entre-soi » (Tangi Louarn, Kevre Breizh - Coordination culturelle associative de Bretagne)

. « nous devons faire comprendre au Ministère que l’on a quelque chose dans le cœur, qui doit être respecté » (salle, Occitanie)

. « se structurer solidement, pour faire apparaître nos droits imprescriptibles » (salle, Corse)

. « on a tous porté les revendications de tout le monde » (salle, Pays Basque)

. « ne pas se disputer face à l’Etat. Les politiques suivent quand il y a une pression populaire » (salle, Catalogne Roussillon)

.

Da heul, evit digeriñ dorioù an dazont, meur a vennozhioù zo bet displeget (buan a-walc’h) pe kinniget:

.

Mennozhioù evit kenderc'hel

. François Alfonsi :

. renkañ an traoù buan-tre da geñver ar vachelouriezh ( mesures de réparations d’urgence )

dastum ha stummañ ur c’haier a c’houlennoù ( cahier de revendications )

. aozañ un devezh braz - forzh peseurt tu politikel e vefer - , a-raok an dilennadegoù lec’hiel 2020, evit anaoud soñj ha diviz pep hini a z’aio war ar renk, war ar yezhoù rannvroel.

. kinnig ul lezenn evit ar yezhoù rannvroel. Evit ma vefe mat ar poenchoù teknikel (ar stumm), e vefe skrivet testenn al lezenn gant servijoù ar ministr mes an danvez (ar rubrikennoù a lâr François Alfonsi) a vefe degaset gant bed ar c’hevredigezhioù pe bed ar bolitikourien arbennikaet, da lâret eo an holl a zo anavezet gante tachennad ar yezhoù rannvroel.

. Paul Molac

. notenn: ur strollad studiañ « yezhoù rannvroel » / groupe d’études « langues régionales» a zo er bodadenn vroadel, dija (bet savet gantañ, ennañ tregont kannad ha pevar senedour).

. sevel un ober dre bosteloù elektronek kaset d’an holl kannadoù. Rak al lodenn vrasañ eus a c’hannadoù a zo o heuliañ o strollad politikel war poent-mañ-poent pa z’eo deuet mare ar votiñ. War zigarez ar gensentidigezh e-barzh strollajoù bolitikel. Labour zo evit cheñch o tro-spered.

. tudoù all

Klevet eo bet mennozhioù ivez digant kevredigezhioù (Diwan, FELCO,…). Ouzhpenn-se, a-du eo ar FLAREP evit labourat gant Div-Yezh ha Diwan, da skouer. Setu deus petra servij un devezh e Pariz. Un digarez evit kalzik a dud, dispartiet war ar bemdez a-hed ar bloavezh, d’en em gavout, d’en em anavezout, evit bountañ ar raktres war-raok, evit bezañ efedusoc’h.

.

Liammoù rouedadel (AR VANIFESTADEG)

.

. Pour que vivent nos langues lec’hienn ar galv

. lec’hienn Dihun Breizh: 2013 Rapport Alfonsi

. Assemblée nationale, groupe d'études «Langues et Cultures Régionales»

. blog Paul Molac:

. Appel pour que vivent nos langues" Paris, Mission Bretonne Ti ar Vretoned

. European Language Equality Network ELEN:

. Coordination culturelle associative de Bretagne KEVRE BREIZH:

.

Liammoù rouedadel (AR C'HELENN)

.

. Diwan Breizh:

. Div yezh:

. Dihun Breizh:

.

. Fédération pour les langues régionales dans l'enseignement public FLAREP :

. Fédération des Enseignants de Langue et Culture d’Oc FELCO :

. ELTERN Alsace :

. Provence Félibrige:

.

.

Document PDF 49376-parlementeuropeendocumentdesea.pdf Rapport Alfonsi 2013 Document officiel (12 pages), format pdf, en français. Adopté par vote (résultats en fin du doc).. Source : Parlemnt Européen via http://www.dihunbreizh.bzh
Document PDF 49376-lafranceetlacharteeuropeennede.pdf LA FRANCE ET LA CHARTE EUROPEENNE DES LANGUES REGIONALES - Jean-Marie WOEHRLING - Expert auprès du Conseil de l’Europe document 12 pages, date 2014 ?, en français, format .pdf, facile à lire. Source : avis d'exoert via http://kevrebreizh.bzh
Voir aussi :

mailbox imprimer
paotr a fotoioù ha skrivagner o vevañ e breizh (bro gkerne)

Vos commentaires :

boned ruz
Mercredi 4 decembre 2019

Ha pelec'h emañ "Dihun"???... Taolenn ar brezhoneg 'zo un tamm dislivet hep liv "Dihun" warni. Emichañs n'eus ket ul liv politikel bennak a zirenk hemañ-hen homañ-hen... Hiziv an deiz ez eus anv eus un dibab kevredigezhel ha n'eo ket unan war an dachenn bolitikel eo! me soñj din!

Hag ur bedadenn a vo d'ar Yann penn disoñj ar wech-all?

Écrire un commentaire :

ANTI-SPAM : Combien font 3 multiplié par 1 ?

Note : Ce lieu est un lieu de débat. Les attaques personnelles ne sont pas autorisées. Le trolling est interdit. Les lois contre le racisme, le sexisme, et la diffamation doivent être respectées. Les pseudos sont tolérés mais ne sont pas encouragés. Par contre l'utilisation d'anonymiseurs pour modifier votre numéro ip entrainera la suspension de vos commentaires.